Spotkanie w Shenzhen – kalkulacje strategiczne

Spotkanie trójstronne Trumpa, Putina i Xi Jin Ping dobiegło końca. Komentatorzy i eksperci opowiadają o dobrej atmosferze, pięknych zdjęciach i uprzejmości trzech adversarzy. Jaki jest efekt spotkania i czy można mówić o przełomie?

Oczekiwania przed spotkaniem w Shenzhen nie były zbyt wielkie. Spodziewano się padną stwierdzenia dotyczące równowagi strategicznej czyli przede wszystkim zbrojeń jadrawych. W tej sferze tempo przyrostu zdolności przede wszystkim chińskich jest imponujące – Chinczycy zbudowali około 300 głowic jądrowych w ciągu zaledwie ostatnich trzech lat. Rosja i USA mają ok 1500 głowic, Chinczycy chcą w tej sferze osiągnąć parytet ilościowy do 2030 i mieć w posiadaniu ok 1000 głowic bazowania lądowego i morskiego. 

Warto wiedzieć, że jedna trzecią potencjału nuklearnego Rosji i USA znajduje się w stacjonarnych silosach łatwych do zniszczenia. Pozostała część tego potencjału obu krajów jest trudna do zidentyfikowania. Ale to tylko jeden aspekt oczekiwania od trójstronnego spotkania. 

Teoretyczną przewagę we wzajemnych relacjach podczas 90-minutowej rozmowy ma z pewnością Xi Jin Ping jako gospodarz spotkania. Do niego przyjeżdżają pozostali politycy a więc sygnały strategiczne sformułowane przez lidera Chin są tu najważniejsze. Ale stało się coś jeszcze, co obserwatorzy protokołu zarejestrowali natychmiast, co rzuca światło na relacje chinsko-rosyjskie. 

Gospodarz spotkania osobiście wyjechał na spotkanie z Trumpem na lotnisko i bezpośrednie przywitanie. Obserwatorzy eksperci twierdzą, że nie jest to powszechna procedura. Putina, witał na lotnisku prominently przedstawiciel Komunistycznej Partii Chin, szef kancelarii KPCH, osoba o niższej randze. Experci zauważyli coś jeszcze: Chinczycy wybrali wyższego o dwie głowy od Putina przedstawiciela KPCH aby pokazać, jak mówi Marek Budzisz ze Strategy&Future, “jak duże są Chiny a jak małą przy tym jest Rosja”.

Z innych, pikantnych momentów trójstronnego spotkania eksperci wskazują na niechęć Xi Jin Pinga by na pamiątkowym zdjęciu stał obok niego Wlodymir Putin – to żona chińskiego lidera rozdzielała obydwu panów. Na poziomie symboliki, a może sygnalizacji polityczno-strategicznej jak mówi M. Budzisz Chinczycy sprawnie wysłali w świat wiadomość, że spotkanie trójstronne jest w rzeczywistości szczytem amerykańsko-chińskim a Putin uczestniczy w nim na zasadach nierównorzędnego partnera.

Donald Trump podczas spotkania trójstronnego w Shenzhen. For: YT.

Same rozmowy jak się wydaje nie było okazją do targów związanych z przyszłością suwerennych panst i tu całkowicie nie zgadzam się z “ekspertami” szukającymi analogii do spotkania mocarstw w Jałcie w lutym 1945. Spotkanie liderów które trwało zaledwie 90 minut to okazja do kontaktu na poziomie kurtuazyjnym raczej niż merytorycznym. Co więcej, wszelkie rozmowy na temat przyszłości suwerennych państw jak Ukraina, Korea Północna czy Tajwan skażone są niezdolnością trzech mocarstw do podejmowania ostatecznych decyzji jak miało to miejsce w 1945 roku. 

Wymienione państwa mają własne możliwości działania i własną wolę w decydowaniu, w tym także przeciwstawienia się próbie dyktatu ze strony hegemonistycznych mocarstw. Najlepszym przykładem jest tu Ukraina która wbrew amerykańskim zabiegom dyplomatycznym nadal atakuje skutecznie rosyjskie rafinerie a kilka dni temu skutecznie zniszczyła most kerczeński.

Jakkolwiek rozmowy w Shenzhen pozostają znaczącym elementem podtrzymania kanałów komunikacyjnych liderów Chin, Ameryki i Rosji pamiętać należy, że mamy do czynienia z obecnością wielu ośrodków siły które współistnieją i realizują własne interesy. Do gry o wpływy oprócz tradycyjnie już obecnego handlu i kapitału dołącza nowy czynnik a jest nim sztuczna inteligencja. W tym sensie twierdzę, że nie ilość głowic atomowych będzie za kilka lat wymiernym i najważniejszym czynnikiem siły a raczej dominacja w świecie sztucznej inteligencji w wyścigu kluczowych graczy w tym rejsie.

Co więcej, kluczowymi punktami zapalnymi świata jest Iran i Ukraina a nie poligon na którym wybuchają głowice nuklearne. W tym sensie, znaczenie ma fakt przyjęcia przez Komisję Europejską decyzji o akceptacji 45 milardow euro na pomóc dla Ukrainy co jest kolejną transzą pomocy dla walczącej Ukrainy, transzy które zostanie uruchomiona jeśli przywódcy europejscy podejmą taka decyzję. Przypomnijmy, że w ub. roku podjęto decyzję o uruchomieniu transzy pomocowej dla Ukrainy na sumę 90 milardow euro. Z tych 90 miliardów, połowa sumy przypada na przelew w przyszłym roku a to oznacza, że Ukraina może otrzymać 90 milardow euro w przyszłym roku.

Powyższe, jest ważnym sygnałem strategicznym, także dla trzech liderów w Shenzhen – Europa gotowa jest na przedłużenie wojny na Ukrainie. Kluczową rolę odgrywają tu Niemcy i Francja choć przecież żadne z państwie nie bierze udziału w rozmowach na trójstronnym szczycie.

Wladymir Putin podczas spotkania trójstronnego w Shenzhen. For: YT.

Obraz negocjacyjny szczytu w Chinach jest złożony ale jest pewne, że głos europejski w relacjach między głównym graczami ma także znaczenie. Kalkulacja strategiczna przez każdą ze stron jest inna i zależna od własnych interesów.
Putin uważa, że czas działa na jego korzyść bo zasoby wojskowe i ekonomiczne są w Rosji znacznie większe niż na Ukrainie co jest niewątpliwie prawdą. W tym sensie liczy że wobec osłabienia Ukrainy zrealizuje swoje cele.

Europa wysyła mu jednak przesyłkę w postaci deklaracji, że tak się nie stanie a Ukraina otrzyma wystarczająco pomoc ze strony europejskiej. Istnienie tzw. “Koalicji Chętnych” może także sugerować czynny udział wybranych państw europejskich w walkach na Ukrainie. Pierwszy tego syndrom to wiadomość francuskiego radia pochodząca sprzed kilku dni o operacji pod kryptonimem “Voila” i obecności francuskich żołnierze na Ukrainie. W przypadku drastycznego osłabienia Ukrainy i perspektywy kapitulacji podobnych operacji może być więcej.

Trump, w swojej kalkulacji strategicznej ma zupełnie odmienne od Putina cele. Tu, najważniejszym elementem jest zakończenie wojny bo poziom strategiczny w trójkącie Stany, Rosja, Chiny łączy z kwestiami budowy regionalnej struktury bezpieczeństwa a tu znacząca rolę odgrywa nie tylko wojna na Ukrainie – także wojna w Iranie i równowaga w strukturze bezpieczeństwa Indo-Pacyfiku. Doprowadzając do stabilizacji na Ukrainie, pozycja Trumpa umocniłaby się w trójkącie strategicznym o którym mówimy. 

Paradoksalnie, kalkulacja strategiczna Trumpa, choć tak odmienna od tej Putina, nie oznacza, że Trump działa na jego osłabienie. Przeciwnie, Trump wydaje się grać na umocnienie pozycji Putina w trójkącie tak, by Rosja była możliwie niezależnym uczestnikiem rozmów wewnątrz trójkąta a nie państwem uzależnionym od Chin.

W rywalizacji amerykańsko-chińskiej na osłabieniu Rosji zyskują przede wszystkim Chinczycy którzy nie angażują się w wojnę, za to kupują tanie rosyjskie surowce co w dłuższej perspektywie przyniesie zaburzenia w relacjach potencjału Chin i USA.

Tego zrozumienia amerykańskiej strategii jest niewiele w Polsce i tylko wybrani komentatorzy, jak wspomniany wcześniej M. Budzisz, rozumieją tu finezyjną grę amerykańskiej dyplomacj nacelowaną na wzmocnienie pozycji Putina wobec Chin.

W materiałach opublikowanych między 17 a 19 listopada 2026 roku serwis POLITICO określił pierwszy w historii szczyt trójstronny w Shenzhen – z udziałem prezydenta USA, prezydenta Chin oraz prezydenta Rosji jako wydarzenie o wielkim znaczeniu symbolicznym, które jednak nie przyniosło istotnych, konkretnych przełomów.

Oficjalne otwarcie spotkania w Shenzhen.

Zamiłowanie prezydenta Donalda Trumpa do zawierania układów budzi za to wśród sojuszników USA poważne obawy. Europejscy i azjatyccy urzędnicy oraz dyplomaci wyrażają zaniepokojenie, że skłonność Trumpa do jednostronnych działań w polityce zagranicznej – takich jak uprowadzenie prezydenta Wenezueli Nicolása Maduro, wszczęcie wojny z Iranem czy groźby zmiany reżimu na Kubie – zwiększa ryzyko, iż poprze on inicjatywy sprzyjające ambicjom Putina wobec terytorium Ukrainy oraz roszczeniom Xi wobec Tajwanu.

Kalkulacja strategiczna Trumpa wydaje się jednak znacznie bardziej skomplikowana i raz jeszcze powiedziałbym finezyjna. Europejscy politycy czują doskonale gorzką lekcję jaką podczas tej prezydentury otrzymali od Trumpa i jego administracji. 

Ryzyko, że Trump poprze inicjatywy Putina zagarnięcia terytorium Ukrainy jest niewielkie – Trump już dawno upewnił się, że ukraińskie metale ziem rzadkich czy ukraińska ziemia są bogactwem wystarczająco ważnym, by nie stały się łupem wojennym Rosjan. Sygnalizacje strategiczne to jedno, handel, kapitał a dziś także sztuczna inteligencja to kluczowe priorytety amerykańskiego lidera.

Udostepnij na Facebook
Dodaj na Twitter
Policyjny zamach stanu?

Spieramy się o instytucje sparaliżowane od miesięcy czy lat. To strategia polaryzacji. Premier Tusk stosuje tę strategię bardzo świadomie z bankierską kalkulacją i na chłodno – tyle, ze nie o finansowy a polityczny kapitał tu chodzi.Czytaj więcej ..

© 2023 Copyright: Grupa Medialna Gruszka

Visited 5 times, 5 visit(s) today
0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Notify of
0 Comments
Newest
Oldest Most Voted