Pakty o nieagresji czyli jak rozmontować NATO
- Dodano:
- Kategorie: Geopolityka, Kraj, Ukraina
W Abu Dhabi dobiegły końca rozmowy, stanowiące krok w stronę wynegocjowania zawieszenia broni na Ukrainie. Amerykańska delegacja, w skład której wchodzą Steve Whitkoff i Jared Kushner, przebywała wczoraj w Moskwie, gdzie prowadzono rozmowy z Władimirem Putinem. W późniejszym terminie amerykańska delegacja spotka się w Dublinie z Wołodymyrem Zełenskim. Warto omówić stan wiedzy na temat rozmów z kilku powodów.
Z polskiej perspektywy najistotniejszą propozycją która pojawiła się w tle negocjacji, jest postulat wysunięty przez rosyjskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych zawarcia tak zwanych paktów o nieagresji. O jakich paktach mowa?
Zgodnie z rosyjską propozycją, wybrane państwa członkowskie NATO miałyby podpisać z Rosją porozumienia, w ramach których zobowiązałyby się do zaniechania zacieśniania współpracy wojskowej z USA oraz powstrzymania się od działań wojskowych, które mogłyby zagrozić interesom Rosji. Obserwujemy więc niezwykle finezyjną grę dyplomatyczną w której wiele stron ma swoje interesy, nie tylko te które zasiadły przy stole w Abu Dhabi.
Dla państw NATO, które zdecydowałyby się na podpisanie takich paktów, oznaczałoby to znaczące osłabienie istniejącej od lat architektury bezpieczeństw której filarem jest NATO, ale byłoby także naruszeniem spójności bezpieczeństwa europejskiego – czyli zasady, zgodnie z którą w kwestii relacji z Federacją Rosyjską Sojusz NATO przemawia jednym głosem. Rosjanie wykazują się tu niezwykłą przebiegłością – chodzi o osłabienie sojuszu to jedno, ale także o wypchnięcie Stanów Zjednoczonych z obszaru europejskiego teatru geopolityki.
Demontaż NATO oraz istniejącej od lat architectury system bezpieczeństwa europejskiego systemu bezpieczeństwa jest od lat celem dyplomatycznych zabiegów Rosji – pakty o nieagresji zawarte z pojedynczymi państwami Sojuszu byłyby w istocie osiągnięciem pełnego sukcesu w tym zakresie. Z perspektywy Polski kwestia wynegocjowania zawieszenia broni na Ukrainie która pozostaje w centrum rozmów ma znaczenie drugorzędne wobec perspektywy efektywnego demontażu Sojuszu który od lat stanowi fundament polskiego bezpieczeństwa. Strategia dyplomatyczna, której celem jest rozbicie NATO bez konieczności prowadzenia wojny musi budzić niepokój także w innych krajach naszego region.
Podpisanie przez którekolwiek z państw członkowskich NATO paktu o nieagresji z Rosją oznaczałoby, że Sojusz – jako zjednoczona organizacja o spójnej polityce wobec Rosji – przestaje istnieć. Mamy zatem do czynienia z sabotażem wobec sojuszu euroatlantyckiego w Abu Dhabi a wobec tego zasadniczym pytaniem pozostaje w tym kontekście dyskusji reakcja pozostałych członków paktu na rosyjskie propozycje.
Sam fakt, że amerykańscy negocjatorzy w Abu Dhabi zgodzili się (z pewnością za przyzwoleniem prezydenta Trumpa), by podjąć temat bezpieczeństwa europejskiego, w duchu „Memorandum Gruszki” z grudnia 2021 roku jest dla nas niezwykle niebezpieczny.
Przypomnijmy, że „Memorandum Gruszki” z grudnia 2021 roku to nieoficjalna nazwa dwóch projektów traktatów bezpieczeństwa, przedłożonych w połowie grudnia 2021 roku Stanom Zjednoczonym oraz NATO przez rosyjskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Projektów z gruntu niekorzystnych dla wszystkich krajów członkowskich NATO na wschodniej flance sojuszu.
Wiceminister spraw zagranicznych Aleksandr Gruszko był jednym z głównych dyplomatów i negocjatorów Moskwy w kwestii prezentowanych żądań; wielokrotnie ostrzegał on, że w razie ich odrzucenia przez Zachód, Rosja może zastosować „alternatywę wojskowo-techniczną”.
Włączenie tematów z memorandum do rozmów w Abu Dhabi stanowi już pewną porażkę dla państw wschodniej flanki NATO, szczególnie dla Polski. Czy strona amerykańska zaakceptuje formułę paktów o nieagresji trudno przewidzieć, ale fakt, że uczyniono to przedmiotem rozmów w Abu Dhabi stanowi niebezpieczny precedens.
Z perspektywy administracji Trumpa rosyjskie memorandum może być postrzegane jako jedno z rozwiązań ale możliwości porozumienia w tym zakresie pozostają w konflikcie z pomysłem stworzenia w Polsce stałej bazy wojsk amerykańskich a rozmowy na ten temat prowadzone są już na najwyższym szczeblu.
Istnieje możliwość, że amerykanie kupują czas prowadząc rozmowy między amerykańskim Ministrem Wojny Pete Hegsethem i polskim Ministrem Obrony Narodowej Kamyszem, a “Fort Trump” w Polsce jest jedynie zasłoną dymną w negocjacjach z Rosją.
Tyle, że państwa wschodniej flanki NATO – a przede wszystkim Polska – dobrze znają wartość paktów o nieagresji z Rosją oraz znaczenie tego typu dokumentów.
Czy „Fort Trump” stanie się kartą przetargową w rozmowach z Rosjanami i jest jedynie częścią finezyjnej gry Amerykanów? Perspektywa zawieszenia broni na Ukrainie lub nowy ład bezpieczeństwa w tej części świata, a konkretnie na wschodniej flance NATO, są dla administracji Trumpa niezwykle atrakcyjne, szczególnie po katastrofalnych wynikach wyborów połówkowych kilka dni temu. Jeśli nieistniejący jeszcze „Fort Trump” stanowiłby jedynie zasłonę dymną w amerykańsko-rosyjskich rozmowach a samo jego powstanie okazało się iluzją, ofiarami amerykańskiej dyplomacji nie byliby tylko Polacy.
Demontaż NATO byłby w oczywisty sposób na rękę zarówno dla Niemiec jak i Francji, od lat zwolenników zastąpienia Sojuszu własnym, europejskim „rozwiazaniem”. Istnieje jednak także drugi scenariusz.
Możliwe, że w trakcie kluczowych negocjacji dotyczących bezpieczeństwa na wschodniej flance NATO Amerykanie nie wycofają się że swoich planów a w zamian, zaproponują Rosjanom redukcję amerykańskiego kontyngentu w Niemczech, kosztem budowy „Fortu Trump” w naszym kraju. Polska dyplomacja nie może jednak wykluczyć, że rozmowy o stałej amerykańskiej bazie w Polsce stanowią jedynie pretekst do osiągnięcia kompromisu z Rosją.
Mieliśmy już do czynienia z taką sytuacją, gdy Amerykanie wycofali się że wspólnego polsko-amerykańskiego projektu w dziedzinie bezpieczeństwa. Było to pod koniec drugiej kadencji George’a Busha oraz po objęciu władzy przez Baracka Obamę. USA porzuciły wtedy pierwotną koncepcję budowy bazy obrony przeciwrakietowej w Polsce ale stało się to w wyniku resetu w stosunkach polsko-rosyjskich za czasów rządów Donalda Tuska. O resecie wiemy bardzo wiele z opracowań tematu przez historyka Sławomira Cenckiewicza i dziennikarza Michała Rachonia. To rząd Tuska był w pełni odpowiedzialny za fiasko w rozmowach z Amerykanami.
Dziś mamy odmienną sytuację a Polska w rozmowach w Abu Dhabi nie miała nic do powiedzenia, bo była w nich nieobecna.
Amerykanie ryzykują swoją wiarygodność i reputację stabilnego sojusznika, jeśli dopuszczają do rozmów z Rosjanami na temat fundamentalnej przebudowy istniejącego od dekad systemu bezpieczeństwa. Być może w negocjacjach pozostają stroną bardziej przebiegła niż z pozoru się wydaje rozumiejąc, że rozmowy na ten „Fort Trump” są jak wspomnieliśmy mocno zaawansowane a obie strony przedstawiają projekt jako bardzo obiecujący i mający szansę na realizację. Trudno wyobrazić sobie, by strona amerykanskia chciała się z niego wycofać z dnia na dzień.
Jest jeszcze inny powód, dla którego taki scenariusz jest mało prawdopodobny. Gdyby Amerykanie nagle, bez wyraźnego powodu i zupełnie niespodziewanie, wycofali się z projektu „Fort Trump”, straciliby z pewnością wiarygodność w oczach Polaków, co stanowiłoby problem również dla nich samych. Nie zapominajmy jednak, że kilka dni temu podjęto decyzję w sprawie kluczowej roli Polski, dot. serwisowania pocisków do systemu „Patriot”. Polska konkurując z Holandią, Niemcami i Norwegią została wybrana jako przyszłe, główne centrum serwisowania tych pocisków w Europie. A to wymaga także stałej obecności wojska amerykańskich w naszym kraju, ochrony zarówno kontrwywiadowczej jak i stricte wojskowej.
Dla amerykańskiego resortu obrony, a także dla poszczególnych jednostek wojskowych, budowa nowej, stałej bazy w dowolnym miejscu na świecie jest przedsięwzięciem niezwykle kosztownym i skomplikowanym logistycznie. Kwestia ta powraca okresowo w dyskusjach na temat obecności USA w Polsce, ale obecną sytuacja wygląda nieco inaczej niż w przeszłości – żołnierze, którzy mają trafić do Polski, zostaną najprawdopodobniej przeniesieni z Niemiec. To rozwiązanie tańsze i mniej skomplikowane logistycznie. Niezależnie zatem od wyników rozmów w Abu Dhabi, rosyjskiej oferty zawarcia „paktów o nieagresji” z wybranymi krajami Sojuszu, należy spodziewać się konkretnych rezultatów polsko-amerykańskich rozmów w kwestii „Fort Trump”.
Proponowane przez Rosję pakty o nieagresji stanowią jej strategiczny cel w konfrontacji z Zachodem ale także w wojnie przeciwko Ukrainie. W kontekście oferowanych przez Rosję niebezpiecznych dla nas “paktow”, Ukraina jest jedynie elementem szerszej gry.
Wojna na Ukrainie oraz wcześniejsze „Memorandum Gruszki” mają na celu demontaż europejskiego systemu bezpieczeństwa, ukształtowanego po 1999 roku – czyli po przystąpieniu Polski i innych państw Europy Środkowej do Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego o czym mówiliśmy. Rosja dąży do odtworzenia stanu relacji z NATO sprzed 1999 roku, a konkretnie do odtworzenia sytuacji z 1997 roku, kiedy to podpisano tzw. akt założycielski między NATO a Rosją. Rosyjska dyplomacja proponując nowe formy porozumienia twierdzi, że NATO łamie stare zasady rozmieszczając amerykańskie bądź sojusznicze siły na swojej wschodniej flance.
Powyższej refleksji nie przyjmują do wiadomości nawet tak prominentni komentatorzy geopolityki jak prof. John Mearsheimer Uniwersytetu w Chicago o którym pisałem wielokrotnie na Gruszce.
Wpływowy, kontrowersyjny amerykański politolog, badacz stosunków międzynarodowych, który wojnę na Ukrainie postrzega jako następstwo rozmieszczenia amerykańskich bądź sojuszniczych sił NATO na swojej wschodniej flance. Jakby rosyjski imperialism nie istniał i nie był tu kluczem do zrozumienia rosyjskiego zagrożenia. Na szczęście w sferze mamy lepszych od amerykanów ekspertów.
Warto przypomnieć, że Rosja wypowiedziała wszelkie umowy zawarte z NATO po aneksji Krymu w 2014 roku. Swoją niechęć do jakichkolwiek porozumień z Sojuszem Północnoatlantyckim Rosja potwierdziła ostatecznie, atakując Ukrainę w lutym 2022 roku. Pakty o nieagresji są w tym przypadku jedynie narzędziem. Nie są one przejawem dobrej woli Rosji na rzecz budowania bezpieczeństwa w tej części świata, lecz są instrumentem służącym do demontażu istniejącej od lat architektury bezpieczeństwa, tym razem demontażu od wewnątrz.
Problem z dyplomacją na temat paktów o nieagresji w Abu Dhabi polega na tym, że w rozmowach tam prowadzonych przez Amerykanów, Rosjan i Ukraińców, swojej reprezentacji całkowicie pozbawiona jest nie tylko Polska, także społeczność innych krajów Europy. Mieliśmy już precedens w tym zakresie. Są nim dwa Porozumienia Mińskie, podpisane po aneksji Krymu w 2014 roku, które okazały się wyłącznie narzędziem służącym do demontażu Ukrainy. Porozumienia te stanowiły instrument prowadzenia polityki, a nie umowy mającej na celu realizację zawartych w nich postanowień. Z podobną choć znacząco bardziej niebezpieczną sytuacją mamy dziś ponownie do czynienia.
Polacy powinni byli zostać włączeni do tych rozmów o przyszłości system bezpieczeństwa takich jak w Abu Dhabi już dawno temu, ponieważ dotyczą one nas bezpośrednio. Pojawienie się koncepcji paktów o nieagresji oraz wskazanie konkretnego obszaru – czyli wschodniej flanki NATO – dowodzi, że dyskusje te nas także dotyczą. Co więcej, powinniśmy w nich odgrywać kluczową rolę. Nikt nie ma prawa decydować o bezpieczeństwie wschodniej flanki NATO – a zwłaszcza o bezpieczeństwie samej Polski – ponad głowami Polaków.
Komentatorzy zachodniej prasy dostrzegają, że w rozmowach dotyczących bezpieczeństwa wschodniej flanki NATO ani strona amerykańska, ani ukraińska nie wykazują woli, by doprowadzić do wyłonienia wyrazistego europejskiego przedstawiciela.
Gdy podczas konferencji prasowej w Abu Dhabi zapytano Jareda Kushnera o udział Europejczyków w tych rozmowach, stwierdził on jednoznacznie, że Europa prawdopodobnie nie jest w stanie wyłonić konkretnego, znaczącego reprezentanta. Obserwowałem ten moment uważnie – stojący obok niego szef gabinetu Zelenskiego, Budanow, zareagował wymownie – skrzywił się, jakby potwierdzając słowa Kushnera i przyznając, że Europie brakuje siły lub energii, by wyznaczyć osobę zdolną do skutecznego prowadzenia dyskusji na temat bezpieczeństwa i podjęcia merytorycznych rozmów o jego kształcie na wschodniej flance NATO.
Moj komentarz w tej kwestii pozostaje jednoznaczny: Jestem pewien, że uczestnictwo Polski w bezpośrednich rozmowach Amerykanów, Rosjan i Ukraińców jest tylko kwestią czasu.
Zbigniew Parafianowicz, autor książek, znakomity ekspert od spraw Ukrainy i uważny obserwator wydarzeń politycznych w swoim programie na YouTube przygotowanego dla Wirtualnej Polski twierdzi, że:
“Duet, który mógłby podjąć się tego zadania, w zasadzie już istnieje – potrzeba jedynie woli politycznej, by uczynić go rzeczywistością. Stworzenie swoistego sojuszu – z udziałem prezydenta Finlandii oraz polskiego ministra spraw zagranicznych Radosława Sikorskiego – na potrzeby rozmów takich jak te w Abu Dhabi – miałoby głęboki sens. Sikorski reprezentuje rząd o profilu liberalno-centrolewicowym, podczas gdy Stubb reprezentuje nurt prawicowy, który cieszy się znacznym zrozumieniem i akceptacją ze strony Donalda Trumpa. Sikorski z kolei reprezentuje skrzydło bardziej proeuropejskie. Taki układ sił w kontekście rozmów o bezpieczeństwie wschodniej flanki NATO wydaje się w pełni uzasadniony”.
Pomysł Parafianowicza zdumiewa. Sikorski jest człowiekiem całkowicie skompromitowanym nie tylko w Polsce, także w Stanach Zjednoczonych jak i na Ukrainie gdzie kilka lat temu namawiał Ukraińców do przyjęcia rosyjskich warunków w negocjacjach bo „inaczej wszyscy będziecie martwi”.
Sikorski jest także jednym z głównych architektów resetu w stosunkach polsko-rosyjskich za czasów poprzednich rządów Tuska a to odbiera mu jakąkolwiek wiarygodność w reprezentowaniu polskich interesów przy stole negocjacyjnym Amerykanów, Rosjan i Ukraińców jak tym w Abu Dhabi.
W tym sensie, ze zdumieniem wysłuchałem argumentacji Parafianowicza i jego naiwności w diagnozowaniu sytuacji.
Sugestia eksperta mogłaby śmiało stanowić przyczynek do debaty na temat infantylizacji polskiej sceny polityczno-medialnej. Nawet znajomość faktów, wydarzeń, ludzi i ich poglądów jak ma to miejsce w przypadku Parafianowicza, nie idzie w parze z wyobraźnią polityczną i politycznym wyczuciem sytuacji. Przychodzi też na myśl inne pytanie: kto w końcu ma w polskim interesie prowadzić politykę zagraniczną państwa jeśli nawet eksperci mają do zaoferowania tak infantylne jak Parafianowicz sugestie.
– Radosław Sikorski, spacerujący po trawnikach Białego Domu fotografując się tam samotnie dla PR-u, jest najgorszym z możliwych kandydatów panie Parafianowicz.
Wspomnieliśmy na początku – a co stanowi w istocie najważniejszy przekaz płynący dla Polski z rozmów w Zjednoczonych Emiratach Arabskich – o rosyjskiej propozycji zawarcia paktów o nieagresji z wybranymi państwami, członkami sojuszu NATO. Przebiegłość rosyjskiej dyplomacji polega także na fakcie, że Rosjanie nie precyzują które z państw NATO widzieliby w roli akcjonariuszy.
Próba ingerencji Rosji w strukturę bezpieczeństwa wschodniej flanki NATO jest o tyle niebezpieczna, że nie precyzuje partnerów do „nieagresji”. Nietrudno wyobrazić sobie, że w roli partnera do rozmów mógłby wystąpić Robert Fico, premier Słowacji czy Andrej Babiš, premier Czech. Nietrudno wyobrazić sobie w tej roli także Donalda Tuska, niegdyś zagorzałego zwolennika resetu z Rosją o czym pisaliśmy. Nietrudno też dostrzec rosyjskich partnerów do paktu o nieagresji wśród prominentnych polityków niemieckiej Alternatywy dla Niemiec czy Zgromadzenia Narodowego Le Pen we Francji. Znacznie trudniej byłoby wyobrazić sobie w roli „nieagresorow” premierów państw bałtyckich, z przyczyn które nie wymagają wyjaśnień.
I w tym właśnie rosyjskim szaleństwie jest metoda – powrotu do status quo sprzed 1997 roku wykorzystując skutecznie elementy istniejącego układu sił i faktu rozbieżnych deklaracji państw NATO w sferze wojny na Ukrainie.
Jeśli chodzi o Ukrainę, w negocjacjach w sprawie zawieszenia broni nie odnotowano większych postępów. Rosjanie jedynie pozorują negocjacje; nie prowadzą rozmów w dobrej wierze i nie zamierzają kończyć wojny, dopóki nie zajmą całego Donbasu.
Otwartą kwestią pozostaje to, czy jesteśmy bliżej zakończenia konfliktu. O finale aktualnego etapu wojny na Ukrainie będzie można mówić dopiero wtedy, gdy Putin uzna, że zajął już tyle terytorium Donbasu, ile zamierzał – czyli całość regionu. A do tego jeszcze bardzo daleko, bo jak twierdzi Parafianowicz, w październiku rosyjskie siły zdobyły w Donbasie niespełna 10 kilometrów kwadratowych terenu. Ukraińcy utrzymują tam linię frontu w ramach operacji „Vivaldi” i udało im się nawet odzyskać część terytorium Donbasu.
Trwa piąty rok pełnoskalowej wojny. Putin nie ma szczerych intencji w negocjacjach z Ukraińcami. Jego celem jest zajęcie całego Donbasu. W szerszym kontekscie co ważniejsze, tym celem jest demontaż istniejącej architektury bezpieczeństwa w Europie. A to dla nas ważniejsze nawet od aktualnych wydarzeń w Donbasie.
Rozmowy w Abu Dhabi raz jeszcze okazały się teatrem. Można być pewnym, że kolejna, niebezpieczna dla Polski odsłona już wkrótce przed nami.
Jack Malik
Gdy władza mówi o demokracji
Demokracja nie polega na tym, że zwycięzca wyborów może wszystko. Polega na tym, że nawet zwycięzca podlega konstytucji, ustawom i kontroli innych organów państwa.Czytaj więcej ..
Policyjny zamach stanu?
Spieramy się o instytucje sparaliżowane od miesięcy czy lat. To strategia polaryzacji. Premier Tusk stosuje tę strategię bardzo świadomie z bankierską kalkulacją i na chłodno – tyle, ze nie o finansowy a polityczny kapitał tu chodzi.Czytaj więcej ..
2 Listopada, Partyzanckie Zaduszki
2 listopada, jak zawsze spotykają się przy Skarbowej Górze środowiska patriotyczne skupione wokół legendy żołnierzy Armii Krajowej. Spotkania mają szczególną oprawę autentycznych leśnych Zaduszek Partyzanckich.Czytaj więcej ..
Między wojną a pokojem – wybory w USA
Obserwujemy powstającą wspólnotę interesów między Ameryką Trumpa, Chinami Xi i Rosją Putina. Wyłania się triumwirat liderów mocarstw, które odrzucają plan zbudowania przez globalistów Nowego Porządku Świata.Czytaj więcej ..
Plemienne przywództwo
Kiedy zaczynamy traktować polityka nie jako reprezentanta, którego należy rozliczać, lecz jako przywódcę własnego plemienia, przestajemy oceniać go według uniwersalnych zasad. Jego błędy stają się pomyłkami, kłamstwa zyskują usprawiedliwienie, a krytycy zostają uznani za wrogów.Czytaj więcej ..
© 2023 Copyright: Grupa Medialna Gruszka
