Wybór wart wysiłku
Polacy stają przed wyzwaniem, by nie poddawać się słabości, jaką w kampanii prezydenckiej, niezbyt ciekawej i twórczej, za to opartej głównie na wzajemnych oskarżeniach, objawiła praktycznie cała klasa polityczna. Nie dla polityków przecież głosujemy ani dla ich partii, lecz dla Polski i dla siebie. Zaś liczba trzynastu kandydatów pokazuje, że mamy spośród kogo wybrać. Przy okazji wyłaniania prezydenta ujawnia się zwykle mądrość zbiorowa Polaków.
Lech Wałęsa wprawdzie po wyborze nie zrealizował swoich haseł ”przyspieszenia” a tym bardziej dokończenia pokojowej rewolucji Solidarności, ale wskazując go w pierwszych powszechnych i wolnych wyborach prezydenckich, Polacy zarazem zablokowali drogę do objęcia steru państwa Stanisławowi Tymińskiemu, kandydatowi znikąd o niejasnych powiązaniach, którego symbolem pozostawała czarna teczka, zawierająca jakoby materiały, kompromitujące przeciwników politycznych. Wcześniej w tym samym 1990 roku obywatele nie wpuścili do drugiej tury głosowania urzędującego premiera Tadeusza Mazowieckiego, bo reformy przez niego przeprowadzane uznali za zbyt powolne a krzywdy przy ich okazji wyrządzone za zbyt dotkliwe.
Potem wyborcy głosowali za zmianą (którą uosabiali Aleksander Kwaśniewski w 1995 r, Lech Kaczyński w 2005 r, a także Bronisław Komorowski w 2010 r i Andrzej Duda w 2015 r.) bądź kontynuacją (Kwaśniewski już w 1. turze w 2000 r i Duda w drugiej 2020 r). Ale nigdy nie musieli się swojego wyboru wstydzić, jak w ościennych krajach: na Litwie Rolandasa Paksasa trzeba było zdjąć z urzędu za gorszące powiązania z rosyjskimi oligarchami.
U nas za to nawet prezydenci krytykowani za przesadne uzależnienie w polityce krajowej od własnego zaplecza politycznego, odnosili sukcesy na arenie międzynarodowej, jak Kwaśniewski wprowadzający nas do NATO czy L. Kaczyński skutecznie broniący Gruzji i Ukrainy. Zyskali sobie mir w świecie. A z efektów ich polityki i szlaków przez nich wytyczonych korzystamy dzisiaj.
Znamy uprawnienia prezydenta w sprawach obronności i dyplomacji, dziedzinach teraz dla Polski najważniejszych. W tych akurat kwestiach pozostają rozległe. Chociaż pod względem ustrojowym prezydentura polska jest dalece skromniejsza od francuskiej, a tym bardziej amerykańskiej: w USA nie ma urzędu premiera, to prezydent stoi tam na czele rządu.
Wśród swoich prerogatyw prezydent ma u nas prawo wetowania ustaw. Przy czym obecna koalicja rządząca nie dysponuje większością w Sejmie, pozwalającą na odrzucanie tego weta. Oznacza to również, że w tych wyborach głosujemy albo za kohabitacją albo za całą pulą władzy dla ”koalicji 15 października”.
W Polsce w latach 2015-23 rząd i prezydent wywodzili się z tego samego obozu politycznego, od półtora roku mamy do czynienia z kohabitacją, jak wcześniej w latach 2007-10 (przed Smoleńskiem) oraz 1997-2001 za prezydentury Kwaśniewskiego i rządu Jerzego Buzka. Brak jednak jasnych reguł, czy państwo lepiej funkcjonuje w warunkach podziału czy jednolitości władzy, zwłaszcza, że zdarzały się też spory między prezydentem a premierem z tego samego obozu politycznego jak słynna ”szorstka przyjaźń” Kwaśniewskiego z Leszkiem Millerem.
Pewne okazuje się, że stajemy przed rzeczywistym wyborem, nie ograniczonym tylko do dwóch faworytów, bo pomimo skupienia na nich zainteresowania głównego nurtu mediów Rafał Trzaskowski i Karol Nawrocki łącznie zbierają poparcie nieco ponad połowy Polaków; pierwszy z nich 30 proc, drugi 25 proc.[1]. A w pierwszej turze wystartuje jeszcze jedenaścioro innych kandydatów. Biegli w demokracji Francuzi zwykli w 1.turze popierać pretendenta najbliższego ich osobistym przekonaniom. Za to w drugiej wskazują tego, który w ich przeświadczeniu obowiązki prezydenckie wypełni lepiej od konkurenta.
Nie jest to plebiscyt, wybieramy głowę państwa. I człowieka do trudnych jak nigdy zadań, bo żaden z poprzedników przyszłego elekta nie stawał wobec wojny za wschodnią granicą i równocześnie perspektywy formowania się nowego światowego porządku. Określa ją nie tylko konieczność powstrzymania agresji Kremla i nielegalnej imigracji, ale również groźba wojny atomowej między Pakistanem i Indiami, wcale nie tak egzotyczna, jak nam się wydaje, a także nasilająca się rywalizacja Chin ze Stanami Zjednoczonymi. Większości z tych problemów nie mieliśmy w podobnej skali, gdy Andrzej Duda rozpoczynał swoją pierwszą ani nawet drugą kadencję. Mamy się więc nad czym zastanawiać w tę majową, a i później pierwszą czerwcową niedzielę.
[1] sondaż Opinia 24 z 5-7 mają 2025
Zdjęcie główne: Vilkass (Pixabay).
Udostepnij na Facebook
Dodaj na Twitter
Łukasz Perzyna
Dziennikarz PNP 24.PL, “Opinii” oraz “Samorządności” i portalu wio.waw.pl. Autor filmu o Aleksandrze Kwaśniewskim (emisja TVP1 w 2006 r.) oraz jedenastu książek o polityce i historii najnowszej, w tym biografii Andrzeja Ostoi-Owsianego. Pracował dla wydawanej poza cenzurą prasy KPN (“Orzeł Biały”) i Regionu
Świętokrzyskiego Solidarności (“Skarżyska Oficyna Wydawnicza – SOWA“, “Nurt”, “Ulotka Świętokrzyska”), a w nowej Polsce w “Obserwatorze” i “Wiadomościach TVP” oraz “Gazecie Wyborczej”, “Obserwatorze Codziennym”, “Sztandarze”, “Życiu” i kwartalniku “InGreen”. Absolwent warszawskiego Liceum Batorego i polonistyki UW, studiował również dziennikarstwo.
Wpisy
Korzyści z kohabitacji
Łukasz Perzyna
2025-09-08
Utyskując na dwutorowość polskiej polityki zagranicznej i traktowanie jej jako jednego z pól bitewnych zimnej wojny toczonej przez obozy premiera i prezydenta – warto mieć świadomość, że jej utarczki nikogo poza Polską nie obchodzą.Czytaj więcej ..
Zanim nadejdzie 17 września
Łukasz Perzyna
2025-09-03
17 września nie tyle ma stanowić groźne memento – raczej zachętę, aby tę smutną rocznicę sowieckiego noża w plecy, ciosu co zniweczył ostatecznie polskie plany obronne w 1939 r. – obejść porządniej niż niedawne sierpniowe. Czytaj więcej ..
Hołownia? Szacun zamiast requiem
Łukasz Perzyna
2025-08-26
Marszałek Hołownia się nie ugiął, zamach stał się tylko puczem. Niewielu jak Roman Giertych żałuje, że nie stało się inaczej. A mnie raczej żal wyborców KO ze Świętokrzyskiego – regionu zasłużonego dla patriotyzmu jak niewiele innych – że ich właśnie w Sejmie reprezentuje niewydarzony adwokat.Czytaj więcej ..
Zły duch Anchorage
Łukasz Perzyna
2025-08-20
W trakcie szczytu amerykańsko-rosyjskiego 15 sierpnia na Alasce żadne wiążące ustalenia nie zapadły. Główną wiadomością pozostaje więc sam fakt, że spotkanie się odbyło. Na czym zyskuje Władimir Putin ..Czytaj więcej ..
Kto mordował od 1939
Łukasz Perzyna
2025-08-19
Politycy chociaż żyją z naszych podatków, mają tendencję do komplikowania prostych sytuacji, to samo dotyczy ekspertów, których – w odróżnieniu od posłów i senatorów – nikt uprzednio demokratycznie nie wybierał.Czytaj więcej ..
© 2023 Copyright: Grupa Medialna Gruszka
