Gdy władza mówi o demokracji

Dziś jesteśmy świadkami kolejnego starcia, tym razem wokół Trybunału Konstytucyjnego. Kwestionowane jest ślubowanie sędziów, kompetencje osób kierujących Trybunałem, a także podstawa prawna odsunięcia prezesa Bogdana Święczkowskiego. Prezydent wrócił wcześniej z zagranicznej podróży, aby osobiście pojawić się w siedzibie Trybunału.
A w tle pozostaje Narodowy Bank Polski i próba pociągnięcia jego prezesa Adama Glapińskiego do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu. To postępowanie również będzie bezprawne.

Czy to są odosobnione wydarzenia? Czy może powtarza się pewien sposób sprawowania władzy: najpierw polityczna deklaracja o konieczności naprawy państwa, potem gwałtowna ingerencja w instytucję, a na końcu uzasadnienie, że wszystko odbyło się w imię demokracji?

I właśnie w tym miejscu warto przypomnieć historię.

Adolf Hitler również doszedł do władzy w ramach demokratycznego systemu politycznego. NSDAP wygrała wybory jako największa partia, choć nie zdobyła samodzielnej większości., tak jak Tusk w roku 2023. W styczniu 1933 roku Hitler został mianowany kanclerzem przez prezydenta Paula von Hindenburga. Niemiecka konstytucja formalnie nadal obowiązywała. Potem, wykorzystując mechanizmy państwa, propagandę i kolejne akty prawne, naziści zniszczyli demokrację i zbudowali dyktaturę. Tych wygłaszanych orędzi też kilka było. Historia uczy nas czegoś znacznie ważniejszego: samo zdobycie władzy w wyborach nie daje politykom prawa do dowolnego traktowania instytucji państwa. A powtarzanie słów „demokracja”, „praworządność” i „przywracanie porządku” nie jest gwarancją, że właśnie te wartości są przestrzegane.

Demokracja nie polega na tym, że zwycięzca wyborów może wszystko. Polega na tym, że nawet zwycięzca podlega konstytucji, ustawom i kontroli innych organów państwa.

I dlatego nie wystarczy, że premier w orędziu nazwie jednych obrońcami demokracji, a drugich jej wrogami. Musi jeszcze udowodnić, że sam respektuje granice swojej władzy. Bo demokracji nie broni się przez zawłaszczanie państwa. Demokracji broni się przez przestrzeganie konstytucji i prawa. 

A historia dla nas powinna być nauczką.