Zamienił stryjek siekierkę na kijek…

 

Spingerowski brukowiec Fakt, eksponujący niekorzystne miejsca Polaków w rankingach zestawianych po turnieju (najgorsze mecze, jedenastka najsłabszych zawodników) powinien zająć się raczej niemiecką drużyną narodową, której występ pozostawił po sobie wyjątkowo wstydliwe wrażenie do czego przyczyniło się zarówno odpadnięcie po trzech meczach (my jednak zagraliśmy cztery) jak kompromitująca przegrana z Japonią, potentatem ale w siatkówce i judo, bo na pewno nie futbolowym [1]. Albo blamażem ojczyzny innego współwłaściciela korporacyjnego – Szwajcarii, która wprawdzie wystąpiła w Katarze tak jak my na boisku aż cztery razy, ale na koniec poniosła klęskę 1:6 właśnie z Portugalią o której tyle tu mowa: a w piłce nożnej przewaga pięciu bramek znamionuje różnicę klasy.

 

Warto pochylić się na chwilę nad oceną katarskiego mundialu, bo to swoisty bilans otwarcia dla nowej trenerskiej ekipy: Fernando Santosa i jego asystentów. Punktem dojścia okażą się kolejne piłkarskie Mistrzostwa Świata, za trzy i pół roku w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Meksyku. Podczas tego turnieju Robert Lewandowski jeśli zagra, będzie miał już 38 lat, więcej niż Cristiano Ronaldo w Katarze. Ale najpierw trzeba tam awansować. Obecny klimat nie sprzyja zaś mobilizacji kogokolwiek.

 

Stanowi bowiem efekt niszczącej kampanii, zachwalającej kolejnych zagranicznych cudotwórców – jeszcze na długo przed Sousą trenerem polskiej reprezentacji był Holender Leo Beenhakker, ich obu łączą dwie kwestie: wysoka pensja (Beenhakker miał 70 tys euro na rękę co miesiąc, a więc o 5 tys mniej od Portugalczyka) oraz zupełny brak dających się zapamiętać efektów pracy. Przy czym Beenhakker mieszkał w warszawskim Hotelu Sheraton a Sousa… w ogóle poza Polską, nawet wtedy, gdy był tu zatrudniony.

 

W tej sytuacji media sprzedają niczym sensację fakt, że następca Michniewicza, Fernando Santos, zamierza zamieszkiwać w Warszawie. Chociaż kuriozum stanowi raczej szczegół, że poprzednik pana Czesława pracował u nas – za pieniądze o jakich była już mowa – wyłącznie z doskoku. 

 

Kibicom z trudem przychodzi się połapać w tych wszystkich Portugalczykach. Ale jak pokazuje cała historia pracy Sousy dla PZPN i początki tejże w wykonaniu Santosa – jeszcze trudniej naszym gościom przyjdzie zorientować się w specyfice polskiego futbolu. Wprawdzie można porównywać bramkostrzelnego wirtuoza Eusebio z naszym też czarnoskórym fenomenem Emmanuelem Olisadebe, strzelcem pierwszego gola dla Polski po powrocie na mundial po 16 latach nieobecności (w 2002 r.) albo też zestawiać Roberta Lewandowskiego z wymienianym już tu Cristiano Ronaldo, zwłaszcza, że przez lata rywalizowali obaj gwiazdorzy o miano najlepszego zawodnika Europy – ale nie da się zauważyć, że Polska i Portugalia nie tylko kartograficznie tworzą dwa bieguny zjednoczonej Europy. I futbolu to dotyczy i całej naszej mentalności. Na razie więc płacimy więc Santosowi za to, by za równowartość luksusowego mieszkania w centrum Warszawy wypłacaną mu miesięcznie zorientował się w sytuacji – na co inni potencjalni kandydaci do tej funkcji czasu nie musieliby wcale tracić. Był wśród nich Adam Nawałka, przez którego prowadzony zespół w ćwierćfinale zwycięskiego później dla Portugalczyków Euro 2016 r. przegrał z drużyną Santosa właśnie dopiero w rzutach karnych. Albo Marek Papszun, młody trener rewelacyjnego lidera polskiej ekstraklasy Rakowa Częstochowa, o dziewięć punktów wyprzedzającego dysponujące wielokrotnie większym budżetem Legię, Lecha i Widzew. 

 

 

Andrij Szewczenko, znakomity trener z Ukrainy, nie potrzebowałby czasu na rozeznanie w sytuacji, bo zapewne zdarza mu się oglądać nie tylko mecze biało-czerwonych ale też i polską ekstraklasę. Na wejściu też miałby bonus sympatii związanej z wyjątkowym w ostatnim roku splotem okoliczności w kontaktach polsko-ukraińskich, w których jak nigdy w historii naszej wspólnej emocje pozytywne dominują. Tyle, że zatrudnienie renomowanego selekcjonera oznaczałoby dla PZPN, że rzeczywiście należałoby mu dać takie pieniądze, jakie Santos pobiera… tylko zdaniem opisujących jego stawki brukowców i portali wyspecjalizowanych w sensacji. 

 

Z tych samych względów spalił na panewce pomysł zatrudnienia Niemca Juergena Klinsmanna na posadzie trenera polskiej reprezentacji. Również on nie musiałby się wszystkiego uczyć przez pół roku bez gwarancji dobrego skutku. Ale pensji oczekiwałby jeszcze wyższej niż jego ukraiński odpowiednik. Zresztą Klinsmann wysłał nawet CV prezesowi Kuleszy. Ale jak w bajce zażądał – to wcale nie żart – sztabu złożonego z siedmiu wskazanych przez niego współpracowników. Na to już urzędnicy z PZPN przystać nie mogą: przecież lukratywne kontrakty, czasem jak w wypadku Beenhakkera pokrywane przez sponsorów zewnętrznych to okazja, żeby dać zarobić swoim. A nie cudzym. Nie osłabia to kompleksów.

 

Od lat część komentatorów sportowych, jak Rafał Stec, wyspecjalizowała się w wydrwiwaniu “polskiej myśli szkoleniowej”. Pastwi się nad nią też mniej zacietrzewiony i bardziej od Steca kompetentny Dariusz Tuzimek. Określenia tego użył kiedyś, w kontekście pozytywnym i zachwalającym Grzegorz Lato, dawny król strzelców niezapomnianych Mistrzostw Świata w RFN (1974 r.) – jednak wtedy, gdy to mówił, poprzednik Bońka w fotelu prezesa Polskiego Związku Piłki Nożnej. Równie nieudany jak następca.

 

Już po tym, kiedy te słowa padły i zostały z rozgłosem przez komentatorów wykpione, polski trener Jerzy Brzęczek wprowadził nas do finałów Euro 2021 r, w których jego portugalski następca Paulo Sousa poniósł z zespołem klęskę – bo wtedy naprawdę byliśmy najsłabsi na boisku, a nie jak teraz po Katarze wyłącznie w tendencyjnych niemiecko-szwajcarskich choć polskojęzycznych przekazach medialnych. Gdy już to nastąpiło, kolejny polski selekcjoner nie tylko zapewnił drużynie przepustkę na mundial ale wprowadził ją tam do najlepszej szesnastki. Aż inny Portugalczyk go zastąpił. Czy historia się powtórzy?     

 

 

Prezentacja Fernando Santosa w roli nowego trenera reprezentacji wypadła żałośnie. Wprowadzający go prezes PZPN Cezary Kulesza pomylił imię głównego bohatera ceremonii, tytułując go: Felipe. Przed obydwoma leżały w zasięgu kamer kabanosy, bo podobno zażyczył sobie tego sponsor Związku. Chociaż zapewne nie z wpływów od producentów wędlin, bo to nie ta skala, wzięła się obecna gaża Santosa, nie aż tak wybujała, jak twierdzą popularne media, ale niewątpliwie pokaźna.

 

Najmniej do powiedzenia miał w tej sytuacji sam bohater. I kolejne dni tego nie zmieniły.

 

Najpierw musi się rozpatrzyć w sytuacji. Ciekawe, czy zdąży to zrobić, zanim zaczną się eliminacje do kolejnych Mistrzostw Świata (USA-Kanada-Meksyk 2026). Bo jak była o tym mowa, wybrednych polskich kibiców Mistrzostwa Europy raczej z powodu mniejszej ich rangi nie interesują, chyba, że akurat je organizujemy, jak w pamiętnym 2012 do spółki w Ukrainą. 

 

Skoro o tej ostatniej mowa, to sprowadzając rzemieślnika Santosa zamiast charyzmatycznego wirtuoza Szewczenki prezes PZPN Kulesza zakpił tym razem z histerycznych zwolenników poszukiwania zagranicznego trenera o parametrach męża opatrznościowego i zbawcy rodzimej piłki. Gołym okiem już widać, że Fernando Santos nim się nie stanie. Nie dlatego, że nie chce – tylko nie potrafi. Nie ten format po prostu. Na razie media brukowe zajmują się tym, że gdzieś w restauracji Portugalczyk “raczył się złocistym napojem”, co opisują w takiej właśnie grafomańskiej poetyce [2]. A jeszcze niedawno krytykowały styl, ale u piłkarzy. Same piszą tak, że od czytania zęby bolą, za to futboliści koniecznie mają grać pięknie, nawet z Argentyną, na którą w Katarze nie tylko Polska ale nikt inny poza rewelacyjnymi Saudyjczykami sposobu nie znalazł. Na usprawiedliwienie żurnalistów bulwarowego “Super Expressu” przyznać można, że o nowym selekcjonerze niewiele konkretnego da się powiedzieć i napisać. I być może tak już zostanie.

 

Miarą podejścia Fernando Santosa do nowej tak lukratywnej przecież funkcji pozostaje jego rozkład zajęć: popracował sobie aż dwa dni, spotkał się między innymi z zarządem PZPN po czym udał się na dwutygodniowy urlop, jakoby wcześniej zaplanowany. Ale nie byle jaki, skoro obejmujący również pielgrzymkę do Jerozolimy. Przypomina mi się jak w trakcie fatalnej dla niezależnych samorządowców kampanii wyborczej z 2014 r. jej kierownik i zarazem grabarz Grzegorz Wysocki udał się w punkcie kulminacyjnym przedwyborczego wyścigu też z pielgrzymką, ale do Częstochowy. Żartowało się wtedy, że to jedyne, co potrafi, bo wziąć się do roboty nie zamierza. Nie trzeba dodawać, że skończyło się klęską.

 

Niezapomniany ksiądz Prymas Józef Glemp, gdy kiedyś wierni oburzali się w katedrze na ekipę telewizyjną, bo “filmują podczas podniesienia i nawet się nie przeżegnają”, stanowczym tonem pouczył swoje nierozgarnięte czy tylko obłudne owieczki: – Oni robią swoje. Wy się modlicie. Oni pracują. Wszystko na chwałę Bożą.

 

I wszystko w odpowiednim czasie. Żaden bigot uchylający się od roboty świętym jeszcze nie został. Nawet jeśli jerozolimska modlitwa stanowi dziękczynienie za kontrakt stulecia. Wciąż nie wiemy ile on wynosi, chociaż Polski Związek Piłki Nożnej nie jest – jak sama nazwa wskazuje – prywatnym przedsięwzięciem. W wypadku Fernanda Santosa wyraźnie przeinwestowano. Wysoki kontrakt pobudził wyłącznie jego arogancję ale nie zapał do pracy. Starczyło go na dwa dni, o czym była już mowa.     

Zresztą skąd osobnik raczej przeciętny, któremu niezależnie od wyników zapewniono pensję roczną w wysokości – trzymajmy się dolnych widełek pogłosek o jego zarobkach – prawie dwóch milionów euro na rękę po odliczeniu gaż sztabowców, czerpać miałby motywację i energię do twórczej pracy? Boniek chciał trenera z zagranicy, więc wstawił Sousę na tę posadę, ale okazał na tyle cwany, że wstydzić się za indolentnego cwaniaka musieli już inni, bo wyboru pan Zbyszek dokonał na sam koniec kadencji. Kulesza podobnego komfortu nie ma. Dopiero niedawno jego kadencja się zaczęła. Potrwa aż do sierpnia 2025 r, kiedy to znane już będą – dające się już dziś przewidzieć – skutki kolejnej operacji “na kierunku portugalskim”. Przyjdzie więc mu wypić to piwo, przepraszam, trzymajmy się przaśnej stylistyki “Superaka”: złocisty napój raczej.  

 

Bossowie polskiego futbolu padli ofiarą własnej propagandy, co w kraju nad Wisłą i Odrą nagminnie przytrafia się też politykom.