Jak pomóc demokracji – realizm nie idealizm

A instytuty demoskopijne poniosły porażkę nie wskutek zaprogramowanych z góry nadużyć (gdyby tak było, zawczasu zadbałyby o alibi), lecz powodowanego fałszywą oszczędnością braku odświeżania baz danych (wiecznie ci sami respondenci odpowiadają z czasem podobnie jak komercyjni testerzy produktów spożywczych, czyli we własnym przekonaniu tak, aby ich do następnego badania za wynagrodzeniem zaproszono). O tym, że ankieterzy nie docierają na wieś, opowiadali od dawna studenci socjologii. Tym razem jednak mleko się wylało. Skrupi się na ich mocodawcach. Skoro byli pazerni, teraz stracą.   

Ich czas minął. Wynik zaprzeczył prognozom ekspertów, ale też sprawczej w życiu społecznym roli celebrytów a nawet autorytetów artystycznych i intelektualnych: wystarczy prześledzić co w ostatnich tygodniach w reakcji na to opowiadają wielki aktor Daniel Olbrychski czy jeden z pionierów procesu przywracania Polakom ich prawa Andrzej Zoll. Chociaż trafiały się też głosy rozsądku: jak socjologa i znawcy ruchu Solidarności prof. Ireneusza Krzemińskiego, wzywającego otoczenie Trzaskowskiego do rachunku sumienia czy dra Dominika Batorskiego z Uniwersytetu Warszawskiego, w przekonującej analizie udowadniającego, że jeśli nawet w komisjach zdarzyły się błędy, nie ma podstaw, żeby mówić o masowym i wpływającym na wynik wyborczy fałszerstwie.  Podobne rzeczowe oceny zagłusza jednak powszechna kakofonia, przy czym medialne, eksperckie i demoskopijne zaplecze zwycięzcy nie okazuje się ani na jotę mądrzejsze od przegranych, trąbiąc na zapas o “zamachu stanu” i podobnych niedorzecznościach.         

 

 

Na podobne reakcje instytucjonalne nie ma co liczyć. Kiedy za pisowskich jeszcze rządów policja bez powodu dobijała mi się kilkakrotnie do drzwi mieszkania (co opisywałem w zamieszczonym wtedy na łamach Gruszki liście otwartym do Mariusza Kamińskiego jako ministra spraw wewnętrznych) – Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich, chociaż niby po to istnieje, żeby podobnymi zagrożeniami się zajmować, nie zdobyło się nawet na pozór interwencji. Podobnie przedstawiciel ultra-demokratycznego z kolei Towarzystwa Dziennikarskiego przyjął wtedy sprawę do wiadomości, ale w żadnej formie jej nie podjął, chociaż liczni parlamentarzyści z rozmaitych ugrupowań uznali ją za godną poselskiej i senatorskiej interwencji. Po co to po latach wspominać? Żebyśmy wiedzieli, że zaplecze polityki okazuje się gorsze od polityków samych, chociaż w dojrzalszych demokracjach jego rolą pozostaje humanizowanie, łagodzenie i ułatwianie kontaktów między wyborcami a ich przedstawicielami. Bo wiadomo, że cały elektorat danego parlamentarzysty nie przyjdzie gremialnie na jego poniedziałkowy dyżur w biurze senatorskim lub poselskim, a gdyby tak się stało, takie wydarzenie zrobiłoby konkurencję znanym happeningom, zaprogramowanym w sieci, jak pamiętne urodziny nastolatki z Lubelszczyzny, na które zwołało się skutecznie parę tysięcy jej rówieśników, co po przybyciu całkiem sparaliżowali ruch w jej miejscowości, a wezwana naprędce policja miała siły zbyt skromne, żeby każdego z tłumu uczestników wylegitymować, zaś o możliwościach jej interwencji… lepiej nie wspominać.