Lekcja z Wieruszowa

Autor: Łukasz Perzyna

Dodano: 2023-09-20
13:02
Kategorie: Komentarz, Kraj

Prawybory w liczącym 8,5 tys mieszkańców a wraz z wiejską częścią gminy 14 tys. Wieruszowie, położonym dokładnie na dawnej granicy rozbiorowej (stąd wieloletnia zbieżność lokalnych wyników z ogólnopolskimi), pokazały, że nic w polskiej polityce nie jest przesądzone. Wynik głosowania mieszkańców różni się od rezultatów sondaży.

Nie to nawet jest najważniejsze, że zwyciężyła Koalicja Obywatelska z 34 proc poparcia, chociaż w większości badań prowadzi Prawo i Sprawiedliwość – w Wieruszowie uzyskujące głosy 32 proc mieszkańców.

Równie istotne, że na podium wspięła się Trzecia Droga z 12 proc, chociaż głównie liberalni eksperci, oburzeni, że PSL i Polska 2050 zawarły koalicję bez partii Donalda Tuska – skazywali z góry nową markę na pożarcie. Z kolei zaledwie 7 proc zwolenników w powiatowym mieście pozyskała Konfederacja, jeszcze niedawno w ogólnopolskich sondażach mogąca się pochwalić dwa razy większym urobkiem. Podobny sygnał alarmowy dla Lewicy musi stanowić jej ledwie 6-procentowy wynik. Nieźle wypadły nowe polityczne marki, nie dopuszczane do medialnych debat; świadczy o tym 4 proc poparcia dla komitetu Polska Jest Jedna oraz nieco ponad 3,5 proc dla Bezpartyjnych Samorządowców. To z kolei świadectwo, że mieszkańcy głosują po swojemu, nie kierując się podpowiedziami mediów.

Zadziałał efekt świeżo ujawnionej afery wizowej, w oczywisty sposób obniżając popularność partii rządzącej. To bardziej PiS stracił, niż Koalicja Obywatelska zyskała. Ta ostatnia nie robi przecież nic nadzwyczajnego. Donald Tusk i Rafał Trzaskowski objeżdżają Polskę lokalną niczym przekupnie jarmarki, co żywo przypomina gospodarskie wizyty rządzących: Jarosława Kaczyńskiego i Mateusza Morawieckiego. Nużące, bo wszystkie jakby wedle tego samego scenariusza. Późny Gierek…

Wieruszów zyskał sobie sławę Polski w pigułce, miasta reprezentatywnego dla politycznych sympatii, za sprawą zbieżności lokalnych wyników z ogólnopolskimi, co wynika z położenia na dawnej granicy rozbiorowej: przepływająca przez miasto Prosna dzieliła je na część niemiecką i rosyjską, chociaż po polsku mówiono po obu stronach rzeki. Wiadomo zaś, że przynależność polityczna “małych Ojczyzn” sprzed 1914 i 1945 r. wciąż rzutuje na preferencje polityczne współczesnych Polaków, pomimo tak licznych w najnowszej historii przesiedleń ale i dobrowolnych wędrówek ludów. Dawna Kongresówka z wyjątkiem Warszawy i Łodzi oraz Galicja z wyłączeniem Krakowa stanowią

domenę PiS, zaś na terenach dawnego zaboru pruskiego oraz Ziemiach Odzyskanych po 1945 r. ponadnormatywne poparcie notuje PO-Koalicja Obywatelska, co w szczególności dotyczy Pomorza, ziemi szczecińskiej i lubuskiej oraz Wielkopolski.

Do Wieruszowa, ze wspomnianych już względów, wybrałem się po raz pierwszy z ekipą Wiadomości TVP w weekend wyborczy z 1995 r. kiedy to w pierwszej turze awans do drugiej zdobyli Aleksander Kwaśniewski i Lech Wałęsa. Nie pigułki wtedy mnie interesowały ani słupki, tylko rozmowy z mieszkańcami, wypowiadającymi się o polityce z ujmującym często znawstwem i nadzieją. Po co o tym wspominać? Po latach wciąż mogę Państwu zaręczyć, że Wieruszów nie jest żadną kreacją medialną, bo gdy wspomniane rozmowy prowadziłem – nie stały tam jeszcze namioty z politykami ani bannery mediów komercyjnych. Objawiało się za to całe piękno polskiej demokracji.

Nie da się więc zlekceważyć rezultatów głosowania z Wieruszowa. Pokazują bowiem, że na cztery tygodnie przed właściwym, ogólnopolskim głosowaniem – nikt nie może czuć się pewny swego.

Z jednej strony wynik podbudowuje Koalicję Obywatelską, bo przecież tam wygrała. Z drugiej – osłabia ją w tym sensie, że świetny z kolei rezultat Trzeciej Drogi ośmieli ją do pełnienia roli innej niż tylko satelity PO-KO. Potwierdzili to już w poniedziałek rano Szymon Hołownia i Władysław Kosiniak-Kamysz, zapowiadając, że nie wezmą udziału w planowanym na 1 października marszu partii Donalda Tuska, chociaż sympatyzujący z Platformą-Koalicją Obywatelską żurnaliści robili wszystko, żeby tylko za pomocą histerycznie wręcz formułowanych pytań wydębić od obu liderów biegunowo odmienną deklarację.

Gorzką pigułkę w Polsce w pigułce, jeśli w grę słów się zabawić, przyszło przełknąć Konfederacji. Kiepski jej wynik potwierdza trafność tez artykułu Jarosława Malika na łamach Gruszki o siedmiu grzechach partii Sławomira Mentzena i Krzysztofa Bosaka. Również Lewica przekonała się, że powtarzanie w kółko tych samych paru sloganów nie zdaje się na wiele a żelazny czy raczej betonowy elektorat z dawnych osiedli milicyjnych i wojskowych topnieje nie za sprawą dekomunizacji czy odbierania emerytalnych bonusów lecz nieubłaganych praw demografii.

Wielki trener piłkarski Kazimierz Górski zwykł powtarzać: dopóki piłka w grze, wszystko jest możliwe. Co na język polityki da się przełożyć. Póki trwa kampania, nie wiemy, kto wybory wygra. Wieruszów w oczywisty sposób wymógł pokorę na wszystkich pretendentach do zwycięstwa. Z czego tylko cieszyć się wypada. Bo ich arogancji i buty zewsząd manifestowanej wszyscy mieliśmy już dosyć. Teraz wiedzą, że każde rozstrzygnięcie jest możliwe. Na tym polega cały urok demokracji.

O tym, że można prowadzić we wszystkich sondażach a potem przegrać przy urnach przekonaliśmy się już w 2005 r. za sprawą Donalda Tuska, którego wtedy wyprzedził na finiszu wyborczego wyścigu Lech Kaczyński. Dziś tamten mechanizm prawem paradoksu stanowi – podobnie jak wynik z Wieruszowa – memento głównie dla Prawa i Sprawiedliwości. Ale nie tylko dla rządzących. Nikt nie może być pewien swego. Nie dadzą mu takiego komfortu ani ulica i zagranica ani gromady listonoszy pospiesznie roznoszących starszym wyborcom czternastą emeryturę.

Łukasz Perzyna

Dziennikarz PNP 24.PL, “Opinii” oraz “Samorządności” i portalu wio.waw.pl. Autor filmu o Aleksandrze Kwaśniewskim (emisja TVP1 w 2006 r.) oraz jedenastu książek o polityce i historii najnowszej, w tym biografii Andrzeja Ostoi-Owsianego. Pracował dla wydawanej poza cenzurą prasy KPN (“Orzeł Biały”) i Regionu Świętokrzyskiego Solidarności (“Skarżyska Oficyna Wydawnicza – SOWA“, “Nurt”, “Ulotka Świętokrzyska”), a w nowej Polsce w “Obserwatorze” i “Wiadomościach TVP” oraz “Gazecie Wyborczej”, “Obserwatorze Codziennym”, “Sztandarze”, “Życiu” i kwartalniku “InGreen”. Absolwent warszawskiego Liceum Batorego i polonistyki UW, studiował również dziennikarstwo.

Wpisy

Polak sobie i z Unią poradzi

Łukasz Perzyna 2025-08-10

Problem dotacji z KPO wydanych przez rzad D. Tuska nie sprowadza się do wyliczeń, lecz do powszechnego poczucia sprawiedliwości. To, za sprawą afery KPO zostało wystawione na kolejną ciężką próbę.Czytaj więcej ..

Umiemy liczyć …

Łukasz Perzyna 2025-08-06

Karol Nawrocki złożył przysięgę przed Zgromadzeniem Narodowym i został kolejnym prezydentem Polski. Każdy sensowny i odpowiedzialny komentarz do tego wydarzenia zawierać musi satysfakcję.Czytaj więcej ..

Co się wydarzy 6 sierpnia

Łukasz Perzyna 2025-07-29

Politycy chociaż żyją z naszych podatków, mają tendencję do komplikowania prostych sytuacji, to samo dotyczy ekspertów, których – w odróżnieniu od posłów i senatorów – nikt uprzednio demokratycznie nie wybierał.Czytaj więcej ..

Oblany egzamin z prawa

Łukasz Perzyna 2025-07-21

Jeśli obywatele zaczną w podobny sposób płacić podatki, jak politycy prawo interpretują – państwo może zbankrutować. Co oznacza, że granic z konieczności strzec będą musiały ochotnicze patrole obywatelskie, których działalność już teraz spotyka się z uznaniem ponad połowy z nas. Wiemy jednak, że nie powstrzymają tanków Władimira Putina ani nawet

Polityka to rozmowa

Łukasz Perzyna 2025-07-13

Polityka w demokracji to rozmowa. A do niej niezbędne okazuje się bezpośrednie spotkanie. Dziwne, że w ojczyźnie Solidarności trzeba powtarzać prawdy tak oczywiste.Czytaj więcej ..

182

Archives

Dołącz do Nas!

Lekcja z Wieruszowa