Jak pomóc demokracji – realny network obywatelski

Niewiele to jednak zmienia. A jeszcze mniej zmieniło się potem. Efekt 1 czerwca nie zadziałał mrożąco na rozognione głowy medialnych bossów ani nawet ich podwładnych, starających się uprzedzić oczekiwania.  

Skoro żurnalistka koncernu TVN, codziennie pokazująca się na wizji, bez żenady zadaje posłowi Koalicji Obywatelskiej na sejmowym korytarzu pytanie, czy ponowne przeliczenie głosów nie wzmocni aby mandatu Karola Nawrockiego, dowodzi to, że z mediów – przynajmniej tych korporacyjnych – znikła doszczętnie kategoria śmieszności, do niedawna skutecznie mitygująca i tonująca zachowania samych żurnalistów i ich dysponentów. Do czego zresztą bardziej niż amerykański właściciel wspomnianej stacji, przyczynił się Jacek Kurski przez lata prezesowania propisowskiej wtedy TVP. Nie o poglądy wcale tu chodzi. Chociaż sam się do zwolenników Nawrockiego nie zaliczam, słysząc o uwiarygodnianiu go przez ponowne liczenie, szczerze zarechotałem. Znakomity poeta Stanisław Barańczak pisał o osobach dożywotnio pozbawionych poczucia własnej śmieszności, ale działo się to, gdy w kraju panował autorytarny socjalizm a nie demokracja. Sytuacje takie jak opisana prowadzą nas nieuchronnie ku sytuacji, w której – jak przestrzegał wielki czeski prozaik Milan Kundera, piszący także po francusku “nikt się nie będzie śmiał”. Kiedyś wystarczyło powiedzieć: przecież to obciach. Dziś to już nie działa. Nie tak dawno dziennikarka innej niż TVN stacji całkiem poważnie spytała też w Sejmie Annę Marię Żukowską z Lewicy, znaną z wulgarnego wpisu w internecie pod adresem marszałka Szymona Hołowni o ocenę innej sieciowej wypowiedzi – wrocławskiego polityka Trzeciej Drogi. Taką arbiterkę elegancji sobie gwiazdeczka znalazła.

 

Po tej kampanii – i wcale nie o wynik wyborów tu chodzi – truizmem okazuje się stwierdzenie, że media, przynajmniej te najmocniejsze, daleko odeszły od funkcji objaśniania obywatelom polityki i całego życia publicznego, którą pełniły już nie bez efektów w pierwszych dekadach transformacji ustrojowej. Wielobarwność okazywała się wtedy faktem nawet w obrębie jednej redakcji. Teraz jej walor zachowany został już tylko w przekazach sieciowych, o czym będzie jeszcze mowa.  

 

Natura nie znosi próżni. Pustkę trzeba wypełnić. Z takiego założenia w chwili odwilży po stalinowskim zlodowaceniu, w Październiku 1956 r. wychodzili pracownicy fabryk, instytutów naukowych i redakcji, mobilizujący się wtedy wzajemnie do działania, które po latach choć nie spełniło wszystkich marzeń, uczyniło Polskę miejscem nadającym się do normalnego życia. Powróciło to w momencie, gdy okazało się, że socjalizm po ponad trzech dekadach nie jest w stanie zapewnić obywatelom nawet sensownego minimum realizacji ich praw społecznych – czego symbolem stało się 30 lat oczekiwania na mieszkanie; a zarazem uchybia ich poczuciu godności, jak dowiodły wiece potępiające “warchołów” z Radomia i Ursusa, bo tak nazwano wtedy robotników, gdy z chwilą wyjścia na ulicę z protestem przestali być “klasą przodującą”. Reakcją stało się powołanie opozycji demokratycznej, a z czasem Sierpień 1980 i fenomen pierwszej Solidarności. Nie chodzi o powrót do przeszłości ani zawodne często analogie, lecz wykazanie, że gdy dotychczasowe społeczne mechanizmy wyczerpują swoje możliwości, Polacy zasadnie zabierają się zwykle do budowania następnych.