Jedna Polska, jedno plemię

Trudno przesądzić, dlaczego pomimo, że Radom i Płock niemal wszystko łączy: bo oba miasta leżą na Mazowszu, są podobnej wielkości, były siedzibami województw od czasu reformy Edwarda Gierka do kolejnej Jerzego Buzka, stanowią dawne centra przemysłowe, mają dobre szkoły i… prezydentów wywodzących się z Platformy Obywatelskiej – wynik wyborów prezydenckich w obu ośrodkach okazał się inny. W Radomiu więcej głosów zyskał Nawrocki a w Płocku Trzaskowski.

Rafał Trzaskowski uchodził za kandydata elit, co nie przeszkodziło mu wygrać w skromnym postindustrialnym Koninie czy nie uchodzącej za twierdzę Platformy Obywatelskiej Częstochowie. Przypisywano mu poparcie zamożniejszej części społeczeństwa a tymczasem w Bełchatowie czy dolnośląskim Zagłębiu Miedziowym w tym w Polkowicach – a wszędzie tam płace pozostają wyjątkowo wysokie – wygrał akurat Karol Nawrocki. 

Za to Elbląg, Skierniewice, Sieradz czy Siemianowice Śląskie, chociaż nie zamieszkują tam w większości beneficjenci transformacji, wolały Trzaskowskiego. Podobnie jak postindustrialne Łódź i Katowice. Ale już Jastrzębie i Rybnik wolały Nawrockiego. Podobnie jak 63,4 proc mieszkańców polskiej wsi co nie stanowi zaskoczenia, a przesądziło o jego zwycięstwie. 

Dla wielu niespodziewanym, chociaż jeśli o cząstkowe wyniki chodzi, wiele z nich miało nas prawo zaszokować, jak wynika z przytoczonych przykładów. Zapewne socjologowie a zwłaszcza badacze opinii powinni swój warsztat odnowić lub przynajmniej uaktualnić. Nie da się zapomianać, że mamy do czynienia z żywą społecz materią. w dodatku nader zmienną.

Pozory mylą. Sam przekonałem się o tym, gdy w trakcie jednej z kampanii wyborczych, chociaż załatwiając prywatne sprawy, wylądowałem w willi na warszawskich Bielanach, której właścicielka od progu powitała mnie słowami:
– Nie musi się pan przedstawiać, widziałam pana w telewizji, jak pan o Jarku mówił.
Chodziło oczywiście o prezesa Kaczyńskiego. Na ścianach wokół wisiały portrety przodków, stylizowane krzyże i oleodruki o tematyce patriotycznej. Przygotowałem się więc na rozmowę ze zwolenniczką tradycyjnej, jeśli tak rzecz ująć, narracji pisowskiej. Jednak gospodyni, po przyniesieniu kawy, nachyliła się ku mnie konfidencjonalnie:
– Panie Łukaszu, niech pan powie, co powinniśmy robić, żeby tylko ten Duda nie został prezydentem.

W tej samej kampanii, kiedy już ze względów wyłącznie zawodowych odwiedziłem sztab Trzaskowskiego, podszedł do mnie daleki znajomy, którego kojarzyłem jako dawnego dziennikarza jednej z głównych stacji telewizyjnych. Do bluzy miał przyczepiony identyfikator z napisem: “Gospodarz”. I perorując nerwowo, przez dobry kwadrans, zanim się pod jakimś pretekstem od niego uwolniłem, przekonywał mnie, jak beznadziejną partią okazała się Platforma Obywatelska.

          Pozory mylą, można tylko powtórzyć.

W szczycie kampanii wyborczej, dokładnie w weekend między pierwszą a drugą turą, przez Warszawę przeszły dwa ogromne jak na kraj na co dzień nie pasjonujący się przecież szczególnie polityką, pochody: zwolenników Karola Nawrockiego i Rafała Trzaskowskiego. Po równoległych trasach. I idące w przeciwne strony. Co stwarza symbolikę dość oczywistą. I jeśli rzecz poważną znowu sprowadzić do anegdoty, nasuwa to skojarzenie z opowieścią o słynnym lwowskim przedwojennym matematyku. Napotkał on na ulicy starszą kobietę z wypełnionymi koszami i siatami.